In Nederland is iedere inwoner verplicht een zorgverzekering af te sluiten. Het zorgstelsel is zo ingericht dat iedereen toegang heeft tot goede medische zorg, ongeacht inkomen of gezondheid. Toch zijn er grote verschillen tussen de beschikbare polissen, en de keuzes die je maakt kunnen honderden euro's per jaar schelen. In dit artikel leggen we stap voor stap uit waar je op moet letten bij het kiezen van je zorgverzekering.
De basisverzekering: wettelijk verplicht
Iedere Nederlander van 18 jaar of ouder is wettelijk verplicht een basisverzekering af te sluiten. De inhoud van de basisverzekering is door de overheid vastgesteld en is bij iedere zorgverzekeraar exact hetzelfde. Dit betekent dat je altijd recht hebt op dezelfde basiszorg, ongeacht bij welke verzekeraar je zit.
Wat vergoedt de basisverzekering?
- Huisartsenzorg: Bezoeken aan de huisarts zijn altijd volledig vergoed, zonder eigen risico.
- Ziekenhuiszorg: Opnames, operaties en behandelingen in het ziekenhuis vallen onder de basisverzekering.
- Medicijnen: Geneesmiddelen die op het vergoedingslijst staan worden vergoed, na aftrek van het eigen risico.
- Geestelijke gezondheidszorg (GGZ): Psychologische en psychiatrische hulp wordt gedeeltelijk vergoed vanuit de basisverzekering.
- Verloskundige zorg: Zwangerschapsbegeleiding en bevallingen worden volledig vergoed.
- Ambulancevervoer: Spoedeisend ambulancevervoer is gedekt.
Hoewel de inhoud van de basisverzekering overal gelijk is, verschilt de premie wel per verzekeraar. De gemiddelde premie voor de basisverzekering ligt rond de 140 tot 155 euro per maand, maar dit kan per verzekeraar tientallen euro's schelen. Vergelijken loont dus altijd.
Tip: Kinderen tot 18 jaar zijn gratis meeverzekerd op de basisverzekering van een ouder. Je betaalt voor hen geen premie en zij hebben geen eigen risico.
Eigen risico: verplicht en vrijwillig
Het eigen risico is het bedrag dat je eerst zelf betaalt voordat de zorgverzekeraar de kosten overneemt. In Nederland kennen we twee vormen van eigen risico: het verplichte en het vrijwillige eigen risico.
Verplicht eigen risico
Het verplichte eigen risico wordt jaarlijks door de overheid vastgesteld en geldt voor iedereen van 18 jaar of ouder. Dit bedrag ligt doorgaans rond de 385 euro per jaar. Het verplichte eigen risico geldt voor de meeste zorgkosten, maar er zijn belangrijke uitzonderingen. Huisartsenzorg, verloskundige zorg en zorg voor kinderen tot 18 jaar vallen buiten het eigen risico.
Vrijwillig eigen risico
Naast het verplichte eigen risico kun je kiezen voor een vrijwillig eigen risico. Dit is een extra bedrag bovenop het verplichte deel, dat je zelf opgeeft bij het afsluiten van je polis. Het vrijwillige eigen risico kan oplopen tot 500 euro extra per jaar. In ruil daarvoor ontvang je een korting op je maandelijkse premie.
Het verhogen van je vrijwillig eigen risico is vooral interessant als je weinig gebruik maakt van medische zorg. Ben je jong en gezond en bezoek je zelden het ziekenhuis? Dan kan een hoger eigen risico je netto geld besparen. Heb je daarentegen een chronische aandoening of verwacht je regelmatig zorgkosten, dan is een laag eigen risico doorgaans voordeliger.
Let op: Reken het goed door voordat je je vrijwillig eigen risico verhoogt. De premiekorting weegt niet altijd op tegen de extra kosten als je onverwacht zorg nodig hebt.
Aanvullende verzekering
De basisverzekering dekt veel, maar lang niet alles. Voor bepaalde vormen van zorg heb je een aanvullende verzekering nodig. In tegenstelling tot de basisverzekering zijn verzekeraars niet verplicht je te accepteren voor een aanvullende verzekering, hoewel de meeste dat in de praktijk wel doen.
Veelvoorkomende aanvullende dekkingen
- Tandartszorg: De basisverzekering vergoedt alleen spoedbehandelingen bij de tandarts voor volwassenen. Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt controles, gebitsreiniging, vullingen en soms ook orthodontie.
- Fysiotherapie: De basisverzekering vergoedt fysiotherapie pas vanaf de 21e behandeling (bij chronische aandoeningen). Met een aanvullende verzekering worden ook de eerste behandelingen vergoed.
- Brillen en contactlenzen: Veel aanvullende verzekeringen bieden een vergoeding voor brillen of contactlenzen, vaak eens per twee of drie jaar.
- Alternatieve geneeswijzen: Behandelingen zoals acupunctuur, homeopathie of osteopathie worden niet vergoed vanuit de basisverzekering, maar vaak wel vanuit een aanvullend pakket.
- Orthodontie: Orthodontische behandelingen voor volwassenen zijn vrijwel nooit gedekt door de basisverzekering. Een speciale tandartsverzekering kan hierin voorzien.
- Buitenlanddekking: De basisverzekering vergoedt zorgkosten in het buitenland tot het Nederlandse tarief. Een aanvullende verzekering kan het verschil bijpassen, vooral buiten Europa.
Het aanbod aan aanvullende verzekeringen is groot en divers. Het is belangrijk om kritisch te kijken naar welke zorg jij daadwerkelijk nodig hebt. Een uitgebreide aanvullende verzekering kost al snel 30 tot 80 euro per maand bovenop je basispremie. Als je de aanvullende dekkingen nauwelijks gebruikt, kan het voordeliger zijn om die kosten zelf te betalen wanneer ze zich voordoen.
Naturapolis vs. restitutiepolis vs. combinatiepolis
Naast de dekking zelf is het type polis een belangrijke keuze. Er zijn drie hoofdtypen die elk een andere mate van keuzevrijheid bieden:
Naturapolis
Bij een naturapolis sluit de verzekeraar contracten af met specifieke zorgverleners. Ga je naar een gecontracteerde zorgverlener, dan worden de kosten volledig vergoed. Kies je voor een niet-gecontracteerde zorgverlener, dan vergoedt de verzekeraar slechts een deel van de kosten (meestal 60 tot 80%). De naturapolis is doorgaans de goedkoopste optie.
Restitutiepolis
De restitutiepolis biedt volledige keuzevrijheid. Je kunt naar iedere zorgverlener in Nederland en de kosten worden volledig vergoed, of deze nu gecontracteerd is of niet. Dit is ideaal als je gehecht bent aan een specifieke arts of specialist. De premie van een restitutiepolis ligt doorgaans hoger dan die van een naturapolis.
Combinatiepolis
De combinatiepolis is een tussenvorm. Voor sommige vormen van zorg geldt vrije artsenkeuze (zoals bij een restitutiepolis), terwijl voor andere vormen alleen gecontracteerde zorgverleners volledig worden vergoed (zoals bij een naturapolis). De premie ligt vaak tussen die van een natura- en restitutiepolis in.
| Kenmerk | Naturapolis | Combinatiepolis | Restitutiepolis |
|---|---|---|---|
| Keuzevrijheid zorgverlener | Beperkt | Gedeeltelijk | Volledig |
| Vergoeding niet-gecontracteerd | 60-80% | Verschilt per zorgsoort | 100% |
| Premie indicatie | Laagst | Midden | Hoogst |
| Geschikt voor | Budgetbewuste verzekerden | Flexibele verzekerden | Wie volledige vrijheid wil |
Wanneer overstappen?
Ieder jaar heb je de mogelijkheid om over te stappen naar een andere zorgverzekeraar. De overstapperiode loopt van medio november tot en met 31 december. Rond half november presenteren alle zorgverzekeraars hun nieuwe premies en polisvoorwaarden voor het komende jaar. Je hebt dan tot het einde van het jaar de tijd om je huidige polis op te zeggen en een nieuwe af te sluiten.
Belangrijk om te weten bij het overstappen
- Je hoeft je huidige polis niet zelf op te zeggen. De nieuwe verzekeraar regelt dit voor je, mits je voor 1 januari de nieuwe polis hebt afgesloten.
- Iedere verzekeraar is verplicht je te accepteren voor de basisverzekering, ongeacht je leeftijd of gezondheidssituatie. Er geldt een acceptatieplicht.
- Voor aanvullende verzekeringen geldt deze acceptatieplicht niet. Het is daarom verstandig om eerst te controleren of je wordt geaccepteerd voor de gewenste aanvullende polis voordat je overstapt.
- Lopende behandelingen worden gewoon voortgezet na overstap. Je zorgverlener hoeft niet te veranderen (tenzij je kiest voor een naturapolis waarbij die zorgverlener niet gecontracteerd is).
Tips om te besparen op je zorgverzekering
- Vergelijk jaarlijks. Premies en voorwaarden veranderen elk jaar. Wat vorig jaar de beste keuze was, hoeft dat dit jaar niet te zijn. Neem elk jaar in november de tijd om te vergelijken.
- Kies bewust je aanvullende dekking. Betaal niet voor zorg die je niet gebruikt. Heb je geen bril nodig en ga je zelden naar de tandarts? Dan is een aanvullende verzekering wellicht niet nodig.
- Overweeg een collectiviteitskorting. Via je werkgever, vakbond, sportvereniging of zelfs je energieleverancier kun je soms een collectiviteitskorting krijgen op je zorgverzekering.
- Check de zorgtoeslag. Afhankelijk van je inkomen kun je recht hebben op zorgtoeslag. Dit is een maandelijkse bijdrage van de overheid in je zorgkosten. Controleer op de website van de Belastingdienst of je hiervoor in aanmerking komt.
- Sluit gezinsleden samen in. Sommige verzekeraars bieden korting wanneer je je hele gezin bij dezelfde verzekeraar onderbrengt.
- Kies voor een naturapolis als keuzevrijheid niet belangrijk is. De premie is lager en in de meeste gevallen kun je gewoon naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis of je eigen huisarts.
Tip: Schrijf voor 1 januari in bij je nieuwe verzekeraar. Je hebt dan het hele jaar de zekerheid van de juiste dekking, en je voorkomt dat je onverzekerd raakt.
Conclusie
Het kiezen van de juiste zorgverzekering draait om een goede balans tussen dekking, keuzevrijheid en kosten. Begin bij de basisverzekering en vergelijk de premies, want de inhoud is overal gelijk. Bepaal vervolgens of je aanvullende dekking nodig hebt op basis van je persoonlijke zorgsituatie. Kies het type polis dat past bij jouw behoefte aan keuzevrijheid en weeg het eigen risico zorgvuldig af.
Door jaarlijks te vergelijken en bewuste keuzes te maken, kun je honderden euro's per jaar besparen zonder in te leveren op de zorg die je nodig hebt. Gebruik onze vergelijker om snel en eenvoudig de beste zorgverzekering voor jouw situatie te vinden.